Drie belangrijke wetsvoorstellen

Het demissionaire kabinet blijft werken aan verschillende wetsvoorstellen met betrekking tot werk en arbeid. Het wetsvoorstel dat momenteel ter consultatie beschikbaar is, maakt deel uit van het arbeidsmarktpakket dat in april 2023 is gepresenteerd. Dit pakket bevat samenhangende maatregelen om meer zekerheid voor werkenden en meer flexibiliteit voor ondernemers te bieden.

Een belangrijk onderdeel van dit pakket is het herstellen van de balans tussen werken als werknemer en werken als zelfstandige(n). Om deze arbeidsmarkt hervorming te realiseren, worden in totaal drie wetsvoorstellen ter consultatie aangeboden. Deze hervorming zal langs drie parallelle lijnen worden uitgevoerd:

1. Het creëren van een eerlijk speelveld voor zowel werknemers als zelfstandigen wat betreft contractvormen.
2. Het verduidelijken van de regels omtrent werken als werknemer versus werken als zelfstandige.
3. Het versterken en verbeteren van de handhaving ter voorbereiding op het afschaffen van het handhavingsmoratorium vanaf 1 januari 2025.

Het wetsvoorstel dat momenteel in consultatie is, maakt deel uit van de tweede lijn.

Doel van het wetsvoorstel

Dit wetsvoorstel heeft als doel om de balans te herstellen tussen werken met zelfstandigen en als zelfstandige(n) enerzijds, en werken met en als werknemer(s) anderzijds. Het voorstel verduidelijkt wanneer er sprake moet zijn van werken als werknemer en wanneer er sprake kan zijn van werken als zelfstandige. Daarnaast krijgen werkenden met beperkte onderhandelingsmacht ondersteuning bij het afdwingen van een arbeidsovereenkomst.

De voorgestelde maatregelen

De internetconsultatie over dit wetsvoorstel is gestart op 6 oktober 2023 en omvat de volgende maatregelen:

1. Verduidelijking van de beoordeling van de arbeidsrelatie

Het wetsvoorstel legt vast onder welk gezag er sprake is van werken onder een leidinggevende. Hiervoor worden drie hoofdelementen geïntroduceerd om duidelijkheid te scheppen voor werkenden, werkgevers, opdrachtgevers, uitvoeringsorganisaties en de rechtspraak:

• werkinhoudelijke ondergeschiktheid
• organisatorische inbedding
• werken voor eigen rekening en risico

Door deze criteria moet de beoordeling van arbeidsrelaties consistenter worden.

2. Rechtsvermoeden van uurtarief

Dit voorstel introduceert het rechtsvermoeden dat er bij een uurtarief onder € 32,24 (peildatum 1 juli 2023) sprake is van een arbeidsovereenkomst. De werkgever moet het tegendeel aantonen.

Makkelijker een arbeidsovereenkomst

Dit moet het voor werkenden aan de onderkant van de arbeidsmarkt eenvoudiger maken om een arbeidsovereenkomst te claimen bij de werkgever of bij de rechter. Een bijkomend voordeel is dat het rechtsvermoeden een preventief effect heeft. Bij een lager tarief wordt beter beoordeeld of de klus door een zelfstandige kan worden gedaan of dat er een arbeidsovereenkomst moet zijn.

Let op! De internetconsultatie loopt tot en met 10 november 2023. Iedereen kan tot die datum reageren op de internetconsultatie.