De Reden voor Wijziging

Deze wijziging is voortgekomen uit een arrest van de Hoge Raad begin 2024. Hierin kregen twee partners huwelijksvoorwaarden in het zicht van overlijden van een van hen, waarbij de langstlevende partner maar liefst 90% van de gemeenschap toegewezen kreeg. De Hoge Raad oordeelde dat deze ongelijke verdeling niet in strijd was met de wet. Het kabinet heeft nu besloten om hiertegen maatregelen te nemen door de wet aan te passen.

Consultatie op Internet

De voorgenomen wijziging van de wet zal deel uitmaken van het Belastingplan 2026, dat op Prinsjesdag 2025 gepresenteerd zal worden. Momenteel is er een internetconsultatie gestart over deze wetswijziging, die loopt tot 14 mei 2025.

Wijzigingen in Huwelijkse Voorwaarden

Met deze wijziging wil het kabinet een constructie aanpakken waarin partners, vooral bij een ongeneeslijke ziekte, hun huwelijkse voorwaarden zodanig aanpassen dat de partner die mogelijk het langst leeft, meer recht krijgt op de huwelijksgoederengemeenschap. Dit kan ook door een verrekenbeding ten gunste van diezelfde partner te wijzigen. Als gevolg hiervan erft de achterblijvende partner minder en betaalt deze minder erfbelasting dan bij een gelijke verdeling (50%-50%).

Voorstel tot Wijziging van de Wet

Het kabinet beoogt niet alleen de eerdergenoemde constructies te bestrijden. Het voorstel gaat verder door schenk- of erfbelasting te heffen bij elke ontbinding van een huwelijksgoederengemeenschap of bij toepassing van een verrekenbeding waarbij een partner meer dan de helft van de gemeenschap of de te verrekenen som ontvangt. Dit raakt niet alleen de huwelijkse voorwaarden die net voor het overlijden aangepast zijn, maar alle huwelijkse voorwaarden die leiden tot een ongelijke verdeling.

Gevolgen van de Wetswijziging

Als het voorstel zoals het nu is geformuleerd, in wet wordt omgezet, dan houdt dit het volgende in:

• Bij overlijden, wanneer een partner meer dan de helft ontvangt bij de ontbinding van de huwelijksgemeenschap of uitvoering van een verrekenbeding, wordt het extra bedrag beschouwd als verkrijging op grond van erfrecht. De langstlevende partner zal hierover erfbelasting moeten betalen, afhankelijk van de hoogte en andere verkrijgingen.
• Als een partner bij echtscheiding meer dan de helft ontvangt, wordt het extra bedrag gezien als een schenking. Afhankelijk van het bedrag en andere schenkingen, kan schenkbelasting verschuldigd zijn.

Terugwerkende Kracht per 18 april 2025

Hoewel het voorstel nog goedgekeurd moet worden door de Tweede en Eerste Kamer, bevat het reeds een bepaling voor onmiddellijke inwerkingtreding vanaf 18 april 2025, de datum waarop in de Voorjaarsnota 2025 deze maatregel werd aangekondigd.

Uitzonderingen op de Wijziging

De volgende huwelijkse voorwaarden zullen niet onder de voorgestelde wetswijziging vallen:

• Huwelijkse voorwaarden waarin vóór 18 april 2025 al een ongelijke verdeling van de huwelijksgoederengemeenschap is vastgelegd, en
• Huwelijkse voorwaarden waarin voor 18 april 2025 al een finaal verrekenbeding is overeengekomen met ongelijke breukdelen.

Let op! Alle huwelijkse voorwaarden die na 18 april 2025 zijn opgesteld of aangepast, vallen wel onder deze maatregel. Dit geldt ook wanneer de aanpassing op andere onderdelen betrekking heeft dan de ongelijke verdeling. Elke wijziging aan de huwelijkse voorwaarden vanaf 18 april 2025 kan dus de uitzonderingspositie ongeldig maken!