Box 3-procedures: procedurele stappen en aanpak

In het zogenaamde kerstarrest uit 2021 heeft de Hoge Raad geoordeeld dat het box 3-stelsel vanaf 2017 in strijd was met het Europese recht. Om rechtsherstel te bieden voor nog niet onherroepelijk vaststaande belastingaanslagen, zijn er eerst beleidsbesluiten en later de Wet rechtsherstel box 3 geïmplementeerd.

Echter, de vraag is of de Wet rechtsherstel box 3 voldoende rechtsherstel biedt wanneer het werkelijke rendement lager is dan het rendement berekend volgens die wet. Bovendien is het invullen van het begrip 'werkelijk behaald rendement' van belang. In dit kader heeft AG Pauwels advies uitgebracht aan de Hoge Raad.

Is er voldoende rechtsherstel?

Volgens AG Pauwels biedt de belastingrechter terecht (aanvullend) rechtsherstel als het rendement volgens de Wet rechtsherstel box 3 nog steeds hoger is dan het werkelijk behaalde rendement. Eerder heeft een andere AG, AG Wattel, een soortgelijk oordeel gegeven.

Let op! Als de Hoge Raad deze adviezen overneemt, kan jouw box 3-heffing verlaagd worden als jouw werkelijk behaalde rendement lager is dan rendement volgens de Wet rechtsherstel box 3. Hiervoor is het belangrijk om tijdig bezwaar te maken tegen jouw definitieve aanslag inkomstenbelasting.

Begrip 'werkelijk behaald rendement'

Om het begrip 'werkelijk behaald rendement' in te vullen, adviseert AG Pauwels de Hoge Raad om een leidende rol te nemen. Het advies is om zoveel mogelijk aan te sluiten bij het inkomen dat de wetgever heeft beoogd te treffen met de box 3-wetgeving. Hier zijn de bevindingen van de AG:

1. Het werkelijk behaalde rendement wordt nominaal vastgesteld, dus er wordt geen correctie toegepast voor de inflatie.
2. De bepaling of het werkelijk behaalde rendement lager is dan het rendement volgens de Wet rechtsherstel box 3 wordt gedaan voor alle vermogensbestanddelen gezamenlijk, niet per vermogensbestanddeel.
3. Deze bepaling vindt jaarlijks plaats en niet over meerdere jaren.
4. Bij de bepaling van het werkelijk behaalde rendement in een jaar wordt geen rekening gehouden met een mogelijk negatief rendement in een ander jaar. Verliesverrekening is dus niet van toepassing.
5. Ook ongerealiseerde waardeveranderingen van de vermogensbestanddelen worden meegenomen in het werkelijk behaalde rendement in een jaar.
6. Kosten die invloed hebben op het te behalen rendement van het vermogen, inclusief kosten voor verwerving, inning en behoud van inkomsten, zijn aftrekbaar van het werkelijk behaalde rendement.
7. Het heffingsvrij vermogen wordt niet meegenomen bij de vaststelling van het werkelijk behaalde rendement.

Oordeel van de Hoge Raad

Houd er rekening mee dat dit een onafhankelijk advies is aan de Hoge Raad. Het is aan de Hoge Raad om te beslissen of zij dit advies opvolgen. Op dit moment is nog niet bekend wanneer de Hoge Raad uitspraak zal doen.