Veel werknemers ervaren dat overwerken niet voordelig is, omdat zij het gevoel hebben dat er nauwelijks iets van hun extra inspanningen overblijft. Dit geldt niet alleen voor de beloning voor overwerk, maar ook voor bonussen en andere extra uitkeringen die vaak zwaarder lijken te worden belast.

Dit gevoel is begrijpelijk, maar het is belangrijk om te weten dat het niet de vergoeding voor overwerk of de bonus zelf is die extra belasting met zich meebrengt. De belasting over het totale inkomen stijgt namelijk. Hoe hoger je inkomen, des te meer inkomsten- en loonbelasting je betaalt. Bovendien dalen de heffingskortingen (de kortingen die je kunt toepassen op je belasting) na een bepaald inkomensniveau. Het extra inkomen door overwerk of een bonus wordt dus niet extra zwaar belast, maar de totale belastingdruk stijgt door de toename van je totale inkomen.

Deze complexe situatie wordt ook in de politiek besproken, maar voorlopig moet je hiermee rekening houden. Deze advieswijzer biedt een heldere uitleg voor zowel werkgevers als werknemers.

Loonheffing

Voordat jouw werkgever je loon kan uitbetalen, moet hij eerst de loonbelasting en premies voor volksverzekeringen berekenen. Dit alles samen vormt de loonheffing. De werkgever trekt deze heffing af van je brutoloon en betaalt dit aan de Belastingdienst. De berekening van de loonheffing is gebaseerd op een percentage (tarief) dat verminderd wordt met zogenaamde heffingskortingen. Vooral die heffingskortingen maken de loonheffing vaak ondoorzichtig. Hier volgt meer uitleg.

Tarief

Het toepasselijke tarief is afhankelijk van de hoogte van jouw loon. In 2026 bedraagt dit tarief voor mensen die de AOW-leeftijd nog niet hebben bereikt: 35,75% voor een bruto jaarloon tot en met € 38.883, van € 38.884 tot en met € 78.426 is dat 37,56%. Boven dat inkomen bedraagt het tarief 49,50%.

Heffingskortingen

Bij de berekening van het tarief moet jouw werkgever ook rekening houden met de heffingskortingen. Deze kortingen zijn bedragen die in mindering komen op het totaal te betalen belastingbedrag. Eerst berekent de werkgever de belasting en premies op basis van het tarief. Vervolgens verlagen de heffingskortingen dit bedrag. Het resterende bedrag moet van je brutoloon afgetrokken worden en naar de Belastingdienst worden overgemaakt.

Voorbeeld
Stel, je verdient € 2.200 per maand. De in te houden bedrag bedraagt dan € 786 (35,75% van € 2.200). Heb je recht op een heffingskorting van € 706, dan houdt de werkgever € 80 in (€ 786 - € 706). Uiteindelijk hou je dan € 2.120 netto over ( € 2.200 - € 80). Het lijkt er dus op dat de belastingdruk 35,75% bedraagt, maar in werkelijkheid is dit slechts 3,64% ( € 80 gedeeld door € 2.200, vermenigvuldigd met 100%).

Heffingskortingen en je reguliere salaris

De heffingskortingen worden altijd volledig toegepast bij de berekening van het normale maandelijkse salaris. Dit garandeert dat iedere werknemer het recht op korting volledig benut. Als iemand recht heeft op € 706 heffingskortingen in een maand, wordt dit bedrag volledig in mindering gebracht, zoals eerder beschreven. Echter, als je in een maand extra loon ontvangt - bijvoorbeeld voor overuren of een bonus - wordt er geen extra heffingskorting toegepast, omdat het recht op heffingskortingen al is benut bij de berekening van het reguliere loon.

Voorbeeld
Neem nu dat de werknemer uit het vorige voorbeeld in maart € 500 extra loon ontvangt. Het totaal komt dan op € 2.700. Het in te houden bedrag bedraagt nu € 965 (35,75% van € 2.700). De heffingskorting voor de maand is € 689, waardoor de werkgever € 276 inhoudt (€ 965 - € 689). Uiteindelijk houdt de werknemer € 2.424 netto over (€ 2.700 - € 276). Hoewel het tarief hier ook 35,75% is, ervaart de werknemer een belastingdruk van 10,22% ( € 276 gedeeld door € 2.700, vermenigvuldigd met 100%).

Dus, de belastingdruk over je totale loon stijgt als je loon stijgt. Het extra verdiende bedrag wordt niet extra zwaar belast; in plaats daarvan stijgt het gemiddelde belastingtarief over je totale loon.

Heffingskortingen zijn variabel

Je recht op heffingskorting is niet vast; het kan bijvoorbeeld dalen van € 706 bij een regulier loon van € 2.200 naar € 689 bij een regulier loon van € 2.700 in 2026. Heffingskortingen zijn afhankelijk van je inkomen; hoe hoger je totale loon, hoe lager de heffingskortingen kunnen zijn.

Algemene heffingskorting

Bijvoorbeeld, de algemene heffingskorting bedraagt in 2026 € 3.115 per jaar voor een jaarinkomen tot € 29.736. Voor elk euro boven dit bedrag daalt de algemene heffingskorting met ongeveer € 0,06398. Bij een jaarinkomen van € 78.427 of meer bestaat er in 2026 helemaal geen recht op de algemene heffingskorting meer.

Arbeidskorting

Een andere heffingskorting, de arbeidskorting, kan in 2026 oplopen tot maximaal € 5.685 per jaar bij een jaarinkomen van € 45.593. Voor elk euro boven deze € 45.593 wordt deze korting met € 0,0651 afgebouwd. Vanaf een jaarinkomen van € 132.921 bestaat er geen recht meer op de arbeidskorting. Deze wisselende heffingskortingen beïnvloeden de belastingdruk die je ervaart.

Let op! Heffingskortingen kunnen ook van invloed zijn op je verplichtingen voor de inkomstenbelasting. De ingehouden loonheffing is doorgaans een voorheffing op de inkomstenbelasting. Werknemers met één dienstverband hebben doorgaans geen extra inkomstenbelasting te betalen, hoewel persoonlijke situaties zoals eigen woning of alimentatie een rol kunnen spelen. Werknemers met meerdere dienstverbanden kunnen echter vaak een lagere ingehouden loonheffing hebben, die niet overeenkomt met de uiteindelijk verschuldigde belasting. Dit kan gebeuren omdat meerdere werkgevers rekening kunnen houden met heffingskortingen, maar elke werknemer daar uiteindelijk maar eenmaal recht op heeft. Ook verschillen tarieven over individuele lonen kunnen hierbij een rol spelen.

Gevolgen voor andere regelingen

Wees je ervan bewust dat er verschillende regelingen zijn die van invloed zijn op je inkomen (waaronder je loon). Dit geldt voor toeslagen zoals zorgtoeslag en kindgebonden budgetten. Een hoger inkomen kan ervoor zorgen dat je minder recht hebt op deze toeslagen.

Jouw werkgever heeft geen inzicht in jouw persoonlijke situatie en kan daarom geen rekening houden met deze gevolgen. Het is aan jou om te beoordelen wat een hoger inkomen betekent voor andere regelingen.

Tip! Op de website van het Nibud vind je handige tools. Met de WerkUrenBerekenaar krijg je een goed beeld van wat extra werken doet met je nettoloon. Wil je weten op welke toeslagen je mogelijk recht hebt? Kijk dan op BerekenJeRecht. Het is ook de moeite waard om de andere hulpmiddelen op de Nibud-website te bekijken, zoals het Geldplan Pensioen voor inzicht in je pensioen en het Geldplan Rondkomen met kinderen voor inzicht in regelingen en subsidies voor gezinnen met kinderen.

Vrije ruimte binnen de werkkostenregeling

Sommige werkgevers kunnen ervoor kiezen om extra vergoedingen onder de vrije ruimte aan te wijzen. Dit kan voordelig zijn voor jou als werknemer. Dit houdt namelijk in dat je geen negatieve gevolgen ondervindt van afbouw van heffingskortingen of andere regelingen. Bedragen die onder deze vrije ruimte vallen, tellen namelijk niet mee als loon voor de heffingskortingen of andere regelingen.

Let op! Niet iedere vergoeding kan zomaar in de vrije ruimte worden aangewezen. Hier zijn voorwaarden aan verbonden. Het moet gebruikelijk zijn om bepaalde vergoedingen of uitgaven onder de vrije ruimte te plaatsen. Bovendien is die vrije ruimte in 2026 beperkt tot 2% over de eerste € 400.000 totale loonsom en 1,18% over het meerdere. Als de totaal aan deze vergoedingen boven deze vrije ruimte uitstijgt, betaalt de werkgever 80% eindheffing over het meer.

Conclusie

De berekening van loonheffing is complex. In deze tekst en voorbeelden is geprobeerd het zo helder mogelijk te maken. Houd er rekening mee dat de voorbeelden niet de exacte heffingen, heffingskortingen en nettolonen weergeven, maar dat je werkelijke situatie hier iets van kan afwijken.

Disclaimer
Ondanks de zorgvuldigheid waarmee deze advieswijzer is samengesteld, aanvaarden wij geen aansprakelijkheid voor onvolledigheden of onjuistheden. Deze advieswijzer is algemeen van aard en niet bedoeld om alle noodzakelijke informatie te bieden voor financiële beslissingen.